Energielabel
Monumenten: wat sinds 29 mei 2026 wél en niet geldt
Het volledige overzicht voor monumenteigenaren: labelplicht wél, label C-plicht niet, geen WWS-minpunten en geen energieprestatie-eisen. Vier regels die elk anders met monumenten omgaan.
Geen enkel onderwerp levert zoveel verwarring op als monumenten, en dat komt doordat vier verschillende regels er vier verschillende dingen mee doen. Ze staan hier naast elkaar.
Tot 29 mei 2026 waren monumenten uitgezonderd van de energielabelplicht. Die uitzondering is vervallen. Bij verkoop of verhuur van een monument — woning én utiliteitsgebouw — is nu een geldig energielabel verplicht, en moet de labelletter in de advertentie staan.
Ook de nieuwe verplichtingsmomenten gelden: bij een ingrijpende renovatie van 25% of meer van de inhoud, en bij verlenging of vernieuwing van het huurcontract.
Een monument moet een label hébben, maar hoeft niet aan energieprestatie-eisen te voldoen. Er is geen minimumklasse. Een monument met label G voldoet aan de wet zolang dat label geregistreerd is.
Dat onderscheid — wel meten, niet moeten — is de kern van hoe de wetgever met monumenten omgaat.
Een monumentaal kantoorpand is uitgezonderd van de label C-plicht. Dat geldt voor monumenten als bedoeld in de Erfgoedwet én voor monumenten die zijn aangewezen in een provinciale of gemeentelijke verordening.
Deze uitzondering is niet vervallen op 29 mei 2026 en blijft ook daarna bestaan. Een monumentaal kantoor heeft dus bij verkoop of verhuur een label nodig, maar dat label mag elke letter zijn.
Voor rijks-, provinciale en gemeentelijke monumenten gelden, in afwijking van andere woningen, geen minpunten voor de labels E, F en G. Waar een gewone eengezinswoning met label G 15 punten inlevert, gebeurt dat bij een monument niet.
De positieve punten gelden wél. Een monument dat wél verduurzaamd is naar label B, krijgt daar gewoon 34 respectievelijk 30 punten voor.
Voor een monumenteigenaar is het energielabel sinds mei 2026 een administratieve verplichting geworden zonder een prestatie-eis erachter. U moet het laten opstellen en registreren; wat erop staat, heeft geen directe wettelijke consequentie.
Waar het wél doorwerkt is in de markt: bij verkoop ziet elke koper de letter in de advertentie, en bij verhuur telt hij mee in de puntentelling — alleen zonder de strafpunten aan de onderkant.
Bij een monument valt vaak meer te bewijzen dan een basisopname zichtbaar maakt: restauraties, achterzetbeglazing, isolatie in het dakbeschot. Juist bij dit soort panden loont het om het bewijs op te zoeken vóór de opname en te overwegen of een detailopname beter past.
Dit is algemene uitleg over de regelgeving en geen juridisch advies.