Wie in 2027 zijn energierekening opent, krijgt waarschijnlijk met een vreemde tegenstelling te maken. De kosten van het energiesysteem lopen op, maar de vaste korting op de energiebelasting groeit niet mee. Sterker nog: die wordt een fractie lager.
De Autoriteit Consument & Markt verwacht dat huishoudens en bedrijven in 2027 gemiddeld ongeveer 20% meer gaan betalen voor het transport van gas en elektriciteit. Voor een gemiddeld huishouden komt de huidige prognose uit op ongeveer € 89 extra voor elektriciteit en € 52 extra voor gas. Samen is dat circa € 141 per jaar.
Daar staat tegenover dat de vaste vermindering energiebelasting in 2026 € 519,80 exclusief btw bedraagt en voor 2027 op € 519,58 staat. Inclusief btw gaat het om ongeveer € 628,96 in 2026 en € 628,69 in 2027. De korting daalt dus met slechts enkele dubbeltjes, maar juist die richting is opvallend: een belangrijk onderdeel van de energierekening gaat fors omhoog, terwijl de algemene belastingkorting niet meestijgt.
De hogere netkosten komen bovendien niet uit de lucht vallen. Het elektriciteitsnet moet op grote schaal worden uitgebreid en verzwaard. Volgens de ACM moeten netbeheerders de komende vijftien jaar ongeveer € 235 miljard investeren in het stroomnet. Denk aan extra kabels, transformatorhuisjes, hoogspanningsstations en infrastructuur voor windenergie op zee. Tegelijk daalt het gebruik van aardgas. Daardoor moeten de kosten van het gasnet over een steeds kleinere groep gebruikers worden verdeeld.
De Rijksoverheid erkent zelf dat de gemiddelde energierekening de komende jaren voor veel huishoudens stijgt en noemt juist hogere netbeheerkosten als een belangrijke oorzaak.
Dat maakt de vraag logisch: waarom groeit de vermindering energiebelasting dan niet mee?
Waarom blijft de vermindering vrijwel gelijk?
Het antwoord zit vooral in de manier waarop de regeling is opgebouwd.
De vermindering energiebelasting is geen compensatieregeling die automatisch wordt gekoppeld aan de werkelijke energierekening. Het is een wettelijk vastgelegd bedrag per kwalificerende elektriciteitsaansluiting. Het verbruik maakt voor de hoogte ervan niet uit. Een huishouden dat zeer weinig energie gebruikt krijgt in beginsel dezelfde vermindering als een huishouden met een veel hoger verbruik.
Nog interessanter is hoe het bedrag voor 2027 tot stand is gekomen.
In het Belastingplan 2026 stond voor 2027 oorspronkelijk een basispad van € 510,28 exclusief btw. Omdat het kabinet toen al constateerde dat energierekeningen verder zouden stijgen, onder meer door oplopende nettarieven, werd besloten de belastingvermindering vanaf 2026 structureel te verhogen. Daar werd jaarlijks ongeveer € 100 miljoen voor uitgetrokken. Omgerekend betekende dat een verhoging van € 9,30 per kwalificerende aansluiting. Daardoor komt 2027 niet uit op € 510,28, maar op € 519,58.
Er is dus wel degelijk eerder extra geld in de vermindering gestoken. Alleen is dat bedrag niet gekoppeld aan de ontwikkeling van de werkelijke energiekosten.
Ook de merkwaardige daling van € 519,80 naar € 519,58 blijkt geen reactie op de energiesituatie van 2027 te zijn. In de toelichting bij het Belastingplan 2026 is te zien dat eerdere wetgeving voor 2027 al een verlaging van € 0,30 uit het Belastingplan 2023 bevatte en een verhoging van € 0,08 uit het Belastingplan 2025. Per saldo is dat precies € 0,22 minder. Het bedrag van 2027 is daarmee vooral het resultaat van eerder vastgelegde fiscale stappen, niet van een nieuwe berekening van wat huishoudens in 2027 daadwerkelijk aan energie kwijt zijn.
Dat verklaart de cijfers. Maar het neemt het vreemde gevoel niet helemaal weg.
Waarom dit juist in 2027 wringt
Het kabinet beschreef de vermindering energiebelasting zelf als een eenvoudige manier om alle huishoudens via een vast bedrag op hun energierekening tegemoet te komen. Volgens de toelichting profiteert een huishouden met een lager inkomen en relatief laag energieverbruik bovendien relatief meer van zo'n vaste korting dan van een verlaging van de belastingtarieven per kubieke meter of kilowattuur. Tegelijk noemt het kabinet de maatregel ook ongericht wanneer het doel specifiek is om kwetsbare huishoudens te ondersteunen.
Daar zien we in 2027 een duidelijke beleidskeuze ontstaan. In plaats van de algemene belastingvermindering sterk te verhogen, wordt een deel van de steun gericht gegeven via het Noodfonds Energie.
Dat fonds opent voor aanvragen op 4 januari 2027. Huishoudens met een laag inkomen en een relatief hoge energierekening kunnen een tegemoetkoming krijgen. Afhankelijk van inkomen geldt een minimale energiequote van 8% of 10%. De tegemoetkoming bedraagt de helft van het deel van de energiekosten boven die grens, met in 2027 een minimum van € 120 en een maximum van € 1.800. De overheid verwacht ongeveer een half miljoen huishoudens te kunnen ondersteunen.
Het meest veelzeggende detail: de overheid laat aanvragen bewust pas in januari plaatsvinden, zodat de hogere energieprijzen en nettarieven van 2027 worden meegenomen in de berekening van de steun.
En precies daar zit de tegenstelling. Bij de gerichte regeling worden de hogere kosten van 2027 expliciet meegenomen. Bij de algemene vermindering energiebelasting gebeurt dat niet. Die volgt zijn eerder vastgelegde fiscale pad.
Beleidsmatig is dat te verklaren: gerichte steun kost minder dan iedereen dezelfde extra korting geven. Maar voor huishoudens die niet voor het Noodfonds in aanmerking komen, verandert dat weinig aan de praktijk. Zij krijgen de hogere netbeheerkosten wel op de rekening, terwijl de vaste belastingvermindering ongeveer op hetzelfde niveau blijft.
Daar komt bij dat het belastingbeleid bewust aardgas relatief zwaarder en elektriciteit relatief lichter belast om verduurzaming aantrekkelijker te maken. De Rijksoverheid bevestigt dat de energiebelasting op elektriciteit verder omlaag moet en die op aardgas omhoog. Voor woningen die nog sterk afhankelijk zijn van gas kan 2027 daardoor ongunstiger uitpakken dan voor goed geïsoleerde en verder geëlektrificeerde woningen.
Ook eigenaren van zonnepanelen krijgen met een belangrijke verandering te maken. Vanaf 2027 stopt de salderingsregeling. Teruggeleverde elektriciteit kan dan niet langer op dezelfde manier tegen afgenomen elektriciteit worden weggestreept. Dat kan de energierekening van woningen met zonnepanelen verder veranderen, afhankelijk van opwek, eigen verbruik en het energiecontract.
Wat betekent dit voor vastgoedeigenaren en VvE’s?
Voor vastgoedeigenaren en VvE’s is het vooral belangrijk om niet alleen naar de kale energieprijs te kijken. De energierekening bestaat uit verschillende onderdelen: levering, vaste kosten, netbeheerkosten en belastingen. Juist de onderdelen waarop u zelf nauwelijks invloed heeft, kunnen in 2027 een groter deel van de rekening gaan bepalen. De ACM geeft aan dat transporttarieven inmiddels ongeveer 30% van de energierekening van een gemiddeld huishouden vertegenwoordigen.
Bij begrotingen voor 2027 is het daarom verstandig om niet simpelweg de energiekosten van 2026 door te trekken. Vooral complexen met veel gasverbruik, collectieve voorzieningen of woningen met zonnepanelen verdienen extra aandacht. De stijging van de netkosten en het verdwijnen van salderen kunnen daar anders uitpakken dan in een volledig elektrische of zeer energiezuinige situatie.
Daarnaast is het goed om twee begrippen uit elkaar te houden. De vermindering energiebelasting is de jaarlijkse vaste korting op een kwalificerende elektriciteitsaansluiting. Teruggaaf energiebelasting is een afzonderlijke fiscale mogelijkheid die volgens de Belastingdienst in bepaalde situaties kan bestaan.
Dat onderscheid wordt juist belangrijker wanneer energiekosten stijgen. Een algemene korting die niet meegroeit is immers geen reden om mogelijke andere fiscale voordelen te laten liggen.
CTA: Wilt u weten of in uw vastgoedsituatie mogelijk recht bestaat op teruggaaf energiebelasting? Laat Vastgoedvoordeel uw situatie controleren.
Tot slot
Dat de vermindering energiebelasting in 2027 niet stijgt, is technisch goed te verklaren. Het bedrag is geen automatische compensatie voor hogere energieprijzen of netbeheerkosten, maar volgt een fiscaal pad dat grotendeels jaren eerder is vastgelegd. In 2026 is daar structureel € 9,30 per aansluiting aan toegevoegd, waardoor de korting in 2027 hoger is dan zij zonder die maatregel zou zijn geweest.
Toch blijft de uitkomst opvallend.
De ACM verwacht dat een gemiddeld huishouden alleen al voor elektriciteits- en gastransport ongeveer € 141 per jaar meer gaat betalen. De overheid erkent dat hogere netkosten de energierekening opstuwen en past zelfs het Noodfonds aan zodat die hogere lasten in 2027 worden meegenomen. Maar de algemene belastingvermindering gaat van € 519,80 naar € 519,58 exclusief btw.
Dat is misschien niet fiscaal tegenstrijdig, maar vanuit de energierekening van een huishouden is het moeilijk uit te leggen: de kosten bewegen mee met een energiesysteem dat steeds duurder wordt om te onderhouden en uit te breiden, terwijl de vaste algemene tegemoetkoming dat nauwelijks doet.
Voor vastgoedeigenaren en VvE’s is 2027 daarom een goed moment om niet alleen kritisch naar het energieverbruik te kijken, maar ook naar de opbouw van de energierekening en de fiscale behandeling daarvan.
Dit artikel is informatief van aard en vormt geen juridisch of fiscaal advies. Bedragen en maatregelen voor 2027 zijn gebaseerd op de stand van zaken op 11 oktober 2026; voorstellen en nettarieven kunnen vóór 1 januari 2027 nog wijzigen.